micro:bit’te A ve B düğmeleriyle sayaç yapmak için önce sayac adlı bir değişken oluşturulur. A veya B düğmesine basıldığında bu değişkenin içindeki sayı değiştirilir ve yeni değer micro:bit’in LED ekranında gösterilir. Böylece sınıfa giren öğrencileri sayan basit bir sistem kurulabilir.
Bu örnekte sayac değişkenini, sınıfa o anda kaç öğrencinin girdiğini tutan bir kutu gibi düşünebilirsin. Program başladığında kutunun içindeki değer 0 olur. A düğmesi bir öğrencinin sınıfa girdiğini, B düğmesi ise bir öğrencinin sınıftan çıktığını temsil eder. A ve B düğmelerine birlikte basıldığında sayaç yeniden 0 yapılır.
micro:bit sayacı hangi mantıkla çalışır?
micro:bit sayacı, bir değişkende saklanan sayıyı düğme olaylarına göre artırıp azaltır ve her değişiklikten sonra sonucu LED ekranda gösterir. Programın çalışması dört temel davranış üzerine kuruludur:
- Program başladığında sayac değeri 0 yapılır ve LED ekranda 0 gösterilir.
- A düğmesine basıldığında sayac değeri 1 artırılır ve yeni sayı ekrana yazdırılır.
- B düğmesine basıldığında sayac değeri 0’dan büyükse 1 azaltılır ve sonuç tekrar gösterilir.
- A ve B düğmelerine birlikte basıldığında sayac değeri 0 yapılır.
Örneğin sayac değeri 0 iken A düğmesine üç kez basarsan değer 3 olur. Ardından B düğmesine bir kez bastığında değer 2’ye iner. B düğmesine sayaç zaten 0 iken basıldığında ise değer azaltılmaz. Böylece sınıfa giren öğrenci sayısının eksiye düşmesi önlenir.
Bu mantığın küçük bir JavaScript karşılığı şöyledir:
let sayac = 0
sayac += 1
basic.showNumber(sayac)
Bu kodda değişken önce 0 değerini alır, ardından 1 artırılır ve LED ekranda 1 gösterilir. Düğmelere tepki veren tam programın JavaScript görünümünü ilerleyen bölümde kuracağız.
MakeCode’da sayac değişkeni nasıl hazırlanır?

MakeCode’da sayac değişkenini hazırlamak için önce yeni bir micro:bit projesi açıp değişkeni tanımlaman, ardından başlangıç değerini vermen gerekir.
- MakeCode micro:bit editörünü aç ve Yeni Proje seçeneğini kullan.
- Blok listesinden Değişkenler kategorisini aç.
- Değişken oluştur seçeneğine tıkla ve değişken adını sayac olarak yaz.
- Çalışma alanındaki başlangıçta bloğuna, Değişkenler kategorisinden sayac değerini 0 yap bloğunu yerleştir.
- Temel kategorisinden sayı göster bloğunu al ve başlangıçta bloğunun içine, sıfırlama bloğunun altına yerleştir.
- Sayı göster bloğundaki sayı alanına Değişkenler kategorisinde oluşan sayac değişkenini bırak.
Blokların sırası önemlidir. Önce sayac değerini 0 yap bloğu çalışmalı, sonra sayı göster sayac bloğu LED ekranda 0 değerini göstermelidir. Bu düzen, program her yeniden başladığında sayacın temiz bir başlangıç değeriyle çalışmasını sağlar.
Başlangıçta sayaca değer verilmezse programın hangi sayıdan devam edeceği belirsizleşebilir. Özellikle programı değiştirip yeniden çalıştırdığın denemelerde eski bir değerle karşılaşmamak için başlangıçta bloğunda sayacı 0 yapmak iyi bir uygulamadır.
A ve B düğmeleri sayacı nasıl değiştirir?
A düğmesi sayacı artırır, B düğmesi ise yalnızca sayaç 0’dan büyük olduğunda azaltır. Her iki olayda da değişiklikten sonra sayac değeri yeniden LED ekranda gösterilir.
A düğmesiyle sayacı artırma
- A düğmesine basıldığında olay bloğunu Giriş kategorisinden çalışma alanına sürükle.
- Bu olay bloğunun içine Değişkenler kategorisindeki sayac değerini 1 değiştir bloğunu yerleştir ve değişim miktarını 1 bırak.
- Altına Temel kategorisinden sayı göster bloğunu ekle.
- Sayı göster bloğuna sayac değişkenini yerleştir.
Artık A düğmesine her basıldığında sayacın mevcut değerine 1 eklenir. Örneğin değer 4 ise düğmeye bastıktan sonra 5 olur ve LED ekranda 5 görünür.
B düğmesiyle sayacı azaltma
- B düğmesine basıldığında olay bloğunu Giriş kategorisinden çalışma alanına ekle.
- Mantık kategorisinden eğer... ise bloğunu B düğmesi olayının içine yerleştir.
- Koşulu, sayac > 0 olacak şekilde ayarla.
- Koşulun içine sayac değerini 1 azaltan değişken bloğunu ekle. Arayüzde bu işlem, sayac değerini -1 değiştir biçiminde de kurulabilir.
- Azaltma bloğunun altına sayı göster sayac bloğunu yerleştir.
Bu koşul sayesinde B düğmesi yalnızca sayaçta en az bir öğrenci varken eksiltme yapar. Sayac 0 olduğunda B düğmesine basılsa bile değer değişmez ve eksi bir öğrenci gibi gerçekçi olmayan bir sonuç oluşmaz.
A ve B birlikte basılınca sayaç nasıl sıfırlanır?
A ve B düğmelerine birlikte basıldığında sayaç değişkenini tekrar 0 yapabilir ve LED ekranda 0 gösterebilirsin. MakeCode’da Giriş kategorisindeki olay bloğunun seçeneği A+B düğmesine basıldığında şeklindedir. Bu olay, iki düğmenin birlikte kullanıldığı durumu algılar ve içine yerleştirilen blokları çalıştırır.
Bu olayın içine önce Değişkenler kategorisinden sayacı 0 yap bloğunu, ardından Temel kategorisinden sayıyı göster bloğunu yerleştir. Sayı gösterme bloğundaki değeri sabit 0 olarak bırakabilirsin. Böylece A ve B birlikte kullanıldığında eski değer silinir ve ekranda 0 görünür.
başlangıçtabloğundasayacı 0 yapvesayıyı göster sayacbulunur.A düğmesine basıldığındaolayında sayaç 1 artırılır ve yeni değer gösterilir.B düğmesine basıldığındaolayında sayaç 0’dan büyükse 1 azaltılır ve değer gösterilir.A+B düğmesine basıldığındaolayında sayaç 0 yapılır ve LED ekranda 0 gösterilir.
Örneğin sayacı sınıfa giren öğrencileri takip etmek için kullanıyorsan, her öğrenci geldiğinde A düğmesine basabilirsin. Ders tamamlandığında A ve B düğmelerine birlikte basarak eski sayımı temizleyebilir, yeni derse giren öğrencileri saymaya 0’dan başlayabilirsin.
Sayaç programının JavaScript görünümü nasıl yazılır?

Blokların JavaScript görünümünde karşılığı, her düğme olayı için ayrı bir input.onButtonPressed bölümü oluşturmaktır. basic.showNumber komutu ise sayacın güncel değerini micro:bit’in LED ekranında gösterir.
let sayac = 0
basic.showNumber(sayac)
input.onButtonPressed(Button.A, () => {
sayac = sayac + 1
basic.showNumber(sayac)
})
input.onButtonPressed(Button.B, () => {
if (sayac > 0) {
sayac = sayac - 1
}
basic.showNumber(sayac)
})
input.onButtonPressed(Button.AB, () => {
sayac = 0
basic.showNumber(sayac)
})
İlk iki satırda sayac değişkeni oluşturulur, başlangıç değeri 0 yapılır ve bu değer ekranda gösterilir. A düğmesine basıldığında mevcut sayaca 1 eklenir. B düğmesine basıldığında önce sayacın 0’dan büyük olup olmadığı kontrol edilir. Koşul doğruysa 1 çıkarılır; böylece sayaç negatif bir değere inmez.
A ve B birlikte kullanıldığında Button.AB olayı çalışır. Bu bölümde sayaç yeniden 0 yapılır ve sonuç LED ekranda gösterilir. Örneğin sınıfa giren öğrenci sayısı 3 ise A düğmesine bastığında değer 4 olur, B düğmesine bastığında tekrar 3’e iner.
Program simülatörde nasıl denenip karta yüklenir?
Önce programı MakeCode simülatöründe denemek, düğme olaylarının doğru çalışıp çalışmadığını görmeni sağlar. Simülatörde fiziksel kart yerine ekrandaki A ve B düğmelerine basılır.
- Program başladığında LED ekranda 0 göründüğünü kontrol et.
- Simülatörde A düğmesine bas ve sayının 1 arttığını gözlemle.
- B düğmesine birkaç kez bas. Sayaç 0’a geldiğinde daha küçük bir değere inmemelidir.
- A ve B düğmelerine birlikte bas. Ekranda yeniden 0 görünmelidir.
Programı gerçek karta aktarmak için MakeCode ekranındaki İndir düğmesini kullan. Program bilgisayarına .hex dosyası olarak kaydedilir. Veri aktarabilen bir micro USB kablosuyla micro:bit’i bilgisayara bağladığında kart, işletim sisteminin dosya yöneticisinde MICROBIT adlı bir sürücü olarak görünebilir. İndirdiğin .hex dosyasını bu sürücünün üzerine sürükleyip bırak. Aktarım tamamlandığında program kartta çalışır.
- Kart açıldığında 0 görünüyor mu?
- A düğmesi sayacı artırıyor mu?
- B düğmesi sayacı 0’ın altına indirmiyor mu?
- A ve B birlikte kullanıldığında sayaç sıfırlanıyor mu?
Kart bilgisayarda görünmüyorsa kablonun yalnızca güç sağlamadığından emin ol. Program aktarımı için veri taşıyan bir kablo gerekir.
Sayaç programında hangi hatalar sık görülür?
En sık görülen sorunlar, başlangıç değerinin verilmemesi, yeni değerin LED ekranda yeniden gösterilmemesi ve iki basamaklı sayıların kayarak görünmesinin yanlış anlaşılmasıdır. Her durumda önce ilgili düğme olayındaki ve başlangıç bloğundaki komutları kontrol etmek gerekir.
Sayac değişkeni başlangıçta 0 yapılmamış olabilir
Kontrol edilecek blok: başlangıçta bloğunun içinde sayac = 0 komutunun bulunup bulunmadığına bak.
Beklenen davranış: Program çalıştığında sınıfa giren öğrenci sayısını tutan sayaç 0'dan başlamalıdır. Böylece A düğmesine ilk basışta değer 1 olur.
Düzeltme adımı: Değişkenler bölümünden oluşturduğun sayac değişkenini başlangıç bloğuna yerleştir ve değerini 0 yap. Bu komut düğme olaylarının içine yazılırsa sayaç her basışta yeniden sıfırlanabilir.
Değişen sayaç değeri LED ekranda gösterilmiyor olabilir
Kontrol edilecek blok: A veya B düğmesinin çalıştığı düğmeye basılınca bloğunda, değeri artıran ya da azaltan komuttan sonra sayı göster bloğunun bulunup bulunmadığına bak.
Beklenen davranış: A düğmesine basıldığında sayaç değişmeli ve yeni değer ekranda görünmelidir. B düğmesi için de aynı sıra izlenmelidir.
Düzeltme adımı: Önce sayac değerini 1 artır veya sayac değerini 1 azalt komutunu, hemen ardından sayacı göster bloğunu yerleştir. Ekran güncellenmiyorsa Temel kategorisindeki sayı gösterme bloğunun doğru düğme olayının içinde olduğundan emin ol.
İki basamaklı sayı kayarak görünüyorsa program bozulmuş değildir
Kontrol edilecek blok: Sayı gösterme komutunu ve ekrana gönderilen değişkeni kontrol et. Değer 10 veya daha büyükse ekranda hareket etmesi beklenen davranıştır.
Beklenen davranış: micro:bit'in dar LED ekranında birden fazla basamağı aynı anda göstermek mümkün olmadığı için MakeCode, iki basamaklı ve daha uzun sayıları ekran üzerinde sola doğru kaydırır. MakeCode'un sayı gösterme açıklaması da bu davranışı belirtir.
Düzeltme adımı: Sayı kayarak görünüyor diye programı değiştirme. Değer doğruysa sayaç çalışıyor demektir. Tek basamaklı sayılarda sayı doğrudan görünür, daha uzun sayılarda ise basamaklar sırayla ekrandan geçer.
Sık Sorulan Sorular
Sayac değişkenini başlangıçta neden 0 yapmak gerekir?
Sayac değişkenini başlangıçta 0 yapmak, sayımın belirli ve anlaşılır bir noktadan başlamasını sağlar. Sınıfa giren öğrenci sayısını tutan bir programda ilk öğrenci geldiğinde A düğmesine basılır ve sayaç 1 olur.
B düğmesine basınca sayaç neden 0'ın altına düşmemelidir?
Öğrenci sayısını tutan bu sayaçta 0'ın altındaki değerler gerçek bir durumu ifade etmez. B düğmesi azaltma işlemi yapıyorsa sayacın 0'dan büyük olup olmadığını eğer bloğuyla kontrol ederek yalnızca uygun durumda azaltabilirsin.
İki basamaklı sayı LED ekranda kayarak görünüyorsa program bozulmuş mudur?
İki basamaklı sayı LED ekranda kayarak görünüyorsa program bozulmuş değildir. micro:bit ekranı sayının bütün basamaklarını aynı anda sığdıramadığı için değeri sırayla gösterir.
A ve B düğmelerine birlikte basınca sayaç sıfırlanmıyorsa hangi bloklar kontrol edilmelidir?
A ve B düğmeleri birlikte basıldığında çalışan düğmeye basılınca A+B bloğunu ve içindeki sayac = 0 komutunu kontrol etmelisin. Sıfırlamadan sonra yeni değeri görmek için sayı gösterme bloğunun da aynı olayın içinde bulunması gerekir.
Bu kontroller, sayaç programındaki sorunları blokların sırasını ve görevini inceleyerek bulmana yardımcı olur.