Ortaokul Kodlama Eğitimi

Ortaokulda bilişim teknolojileri dersi haftada bir ya da iki saat ve sınıf mevcuduyla işleniyor. Ders çoğu okulda blok tabanlı araçlarla ve ofis programlarıyla geçiyor; metin tabanlı kod yazmaya sıra gelmiyor.

Bu program o dersin yerine geçmiyor, devamına geçiyor. Okulda blokla kurulan mantık burada yazıyla kuruluyor. Okulda gördüğü konu geldiğinde ilk defa duymuyor, ikinci defa görüyor.

Bazı okullarda bilişim dersinde proje isteniyor. O projeyi derste birlikte çıkarmıyoruz, çocuğunuz kendi yapıyor; yaptığı şeyin neresinde takıldığını konuşuyoruz. Ödevi yerine yapılan öğrenci o konuyu öğrenmiş olmuyor.

Okul dersi kolaylaşıyor ama asıl kazanç okul dışında kalıyor.

Sekizinci sınıfta tereddüt etmeniz doğal: sınav yılında bir kurs daha olur mu. Oluyor, ama tempoyu baştan konuşmak şartıyla.

O yıl programı yaymayı öneriyorum. Haftada bir ders yerine iki haftada bir ders ve daha kısa alıştırmalar, sınav sonrası normal tempoya dönmek üzere. Böylece çocuk tamamen kopmuyor ve sınav sonrası sıfırdan başlamak gerekmiyor.

Bazı ailelerde de tam tersi işe yarıyor: sınav baskısının içinde, notla ölçülmeyen ve sonucunu hemen gördüğü tek şey oluyor. Bunu ön görüşmede çocuğun kendisiyle konuşup karar veriyoruz.

Sınav yılında program durmuyor, yavaşlıyor. Karar baştan veriliyor, yarıda değil.

Yazılı takvimini ön görüşmede alıyoruz ve panele giriyoruz. O haftalarda günlük alıştırmalar kısalıyor, ödev verilmiyor ya da çok küçük veriliyor.

Ders iptal edilmiyor, taşınıyor. İptal edilen ders bir daha yerine konmuyor ve dönem sonunda eksik kalıyor; taşınan ders kaybolmuyor.

Tatil dönemlerinde tersini yapıyoruz. Ara tatil ve yaz başında haftada iki derse çıkabiliyoruz; program o dönemde hızlanıyor ve okul açıldığında rahatlık oluyor.

Dönem boyu aynı tempo tutmuyor. Tutmadığı için de planlı biçimde değiştiriyoruz.

İlk yarıda temeller var: değişken, koşul, döngü ve liste. Bu dört şey programlamanın tamamının üstüne kurulduğu zemin ve ortaokulda en çok zaman buraya ayrılıyor.

İkinci yarıda kendi programını kurmaya geçiyor: fonksiyon yazmak, dosyadan veri okumak, hata mesajını okuyup düzeltmek. Hata ayıklama bu kademede ayrı bir başlık, çünkü çocuk ilk defa kendi hatasıyla baş başa kalıyor.

Son bölümde dış veriyle çalışıyor ve küçük bir uygulama yazıyor. Yapay zekâ araçlarıyla tanışma da burada: araçları kullanmayı değil, ürettiği şeyi kontrol etmeyi öğreniyor.

Konu listesi lise programıyla aynı. Değişen şey konuların kaç parçaya bölündüğü.

Her dersten sonra bir ödev veriliyor ve panelden teslim ediliyor. Ödev genellikle yirmi ile kırk dakika arasında sürüyor; uzun ödev bu kademede bırakılmaya yol açıyor.

Ödev o öğrenci için seçiliyor. Derste hangi konuda takıldığı panele yazıldığı için bir sonraki ödev o konuyu hedefliyor. Herkese aynı ödevi vermek, zaten anladığı konuyu tekrar ettirmek demek.

Teslim edilmeyen ödev panelde açık kalıyor ve bir sonraki derste ilk on dakikada konuşuluyor. Veli tarafında da görünüyor, bu yüzden "yaptım" cevabıyla kapanmıyor.

Ödev yükü ağır değil ama takibi gevşek değil.

Veli Takip Portalı size üç şey gösteriyor: hangi ders işlendi ve konusu neydi, ödev teslim edildi mi, iki ders arasında ne kadar çalışıldı.

Bunun yanında haftalık gelişim karnesi var: hangi konuda ilerlediği, nerede takıldığı yazıyor. Bir sonraki dersin planı da buna bakılarak kuruluyor, yani gördüğünüz rakam sadece rapor değil, dersin girdisi.

Rakamları abartmıyoruz. Çözülen soru sayısı tek başına bir şey söylemiyor; hangi konuda kaç denemede doğruya ulaştığı söylüyor. Karne bu yüzden konu bazlı.

Çocuğunuza "nasıl gidiyor" diye sormak yerine açıp bakıyorsunuz.

Ortaokul programını bitiren öğrenci lisede aynı konuları tekrar etmiyor. Lise kademesinde proje ağırlığı artıyor ve konular daha büyük parçalar hâlinde geçiliyor.

Lise sonunda yazılıma ciddi biçimde yöneldiyse Java programı devreye giriyor. Python'la kurduğu mantık orada işe yarıyor; değişen şey disiplin ve kurumsal yazılımın çalışma biçimi.

Yönelmezse de kayıp olmuyor. Problemi parçalara ayırma alışkanlığı ve hata karşısında donup kalmama, hangi bölüme giderse gitsin kalıyor.

Ortaokulda atılan temel lisede tekrar edilmiyor, üstüne biniyor.

Ön görüşmede çocuğunuzla kısa bir sohbet yapıyorum. Sınav değil: daha önce ne yaptığını, bilgisayarla ilişkisini ve neyi merak ettiğini konuşuyoruz.

Sitede ücretsiz bir yazılım bilgi testi de var. İsteyen aileler görüşmeden önce onu çözüyor ve görüşmeye somut bir sonuçla geliyoruz.

Seviye tespitinin amacı çocuğu bir gruba yerleştirmek değil, ilk dersin nereden başlayacağını belirlemek. Birebir olduğu için gruplama zaten gerekmiyor.

İlk ders boşa gitmiyor; nereden başlanacağı önceden belli oluyor.