App Inventor’da butona basınca ses çalmak için ses dosyasını Media bölümüne yükleyip Sound bileşeninin Source özelliğine bağlaman ve Button.Click olayının içine Sound.Play bloğunu yerleştirmen gerekir. Bu temel akış kurulduğunda kullanıcı butona dokunduğunda seçtiğin ses dosyası çalışır.
Bu işlemde ses dosyasının uygulamaya eklenmesi, ses bileşeninin dosyayı tanıması ve buton dokunuşunun çalma komutunu başlatması birlikte çalışır. Şimdi bu kavramların App Inventor’daki görevlerini adım adım inceleyelim.
Butona basınca ses çalmanın temel mantığı nedir?
Butona basınca ses çalmanın temel mantığı, butonun tıklanma olayını Sound bileşeninin Play komutuyla eşleştirmektir. Kullanıcı butona dokunduğunda Button.Click olayı çalışır ve bu olayın içine yerleştirilen Sound.Play bloğu seçilmiş ses dosyasını başlatır.
App Inventor’da bileşen, uygulamaya eklediğin araçtır. Button bir buton, Label ekranda yazı gösteren bir bileşen, Sound ise ses çalmak için kullanılan ve ekranda görünmeyen bir bileşendir.
Olay, kullanıcının ya da telefonun yaptığı bir hareketi anlatır. Button.Click, kullanıcının butona dokunup bırakmasıyla oluşan olaydır. Bu olayı, “Kullanıcı bu butona dokununca ne yapmalıyım?” sorusunun cevabını yazdığın alan gibi düşünebilirsin.
Özellik ise bir bileşenin ayarıdır. Bir butonun üzerindeki yazı, rengi veya genişliği özelliklerle değiştirilir. Sound bileşenindeki Source özelliği de hangi ses dosyasının çalınacağını belirler. Bu nedenle temel akış şu şekilde ilerler: dosyayı ekle, dosyayı Source alanında seç, ardından Button.Click olayına Play komutunu yerleştir.
Ses dosyası nasıl yüklenir ve Sound bileşeni nasıl ayarlanır?

Ses dosyasını önce Designer, yani Tasarım bölümündeki Media, Türkçe anlamıyla Medya alanına eklemelisin. Ardından Media kategorisindeki Sound, yani Ses bileşenini projeye yerleştirip Source, yani Kaynak özelliğinden yüklediğin dosyayı seçebilirsin.
- Designer bölümünü aç ve ekranın alt tarafındaki Media alanını bul. Upload File, yani Dosya yükle seçeneğiyle kullanacağın ses dosyasını projeye ekle.
- Sol taraftaki bileşen kategorilerinden Media bölümünü seç. Buradaki Sound bileşenini tasarım ekranına sürükle. Sound, telefonda görünmeyen bileşenler arasında yer alır.
- Projeye eklenen Sound1 bileşenini seç. Sağdaki Properties, yani Özellikler bölümünde Source alanını bul ve Media alanına yüklediğin ses dosyasını seç.
- Çok kısa aralıklarla yapılan dokunuşlarda sesin tekrar tekrar başlatılmasını kontrol etmek için MinimumInterval, yani Minimum Aralık özelliğini inceleyebilirsin. Bu özellik, iki Play çağrısı arasında geçmesi gereken en kısa süreyi milisaniye cinsinden belirler. Bu süre dolmadan gelen yeni Play çağrıları dikkate alınmaz.
Dosyanın proje içindeki adı ile Source alanında yaptığın seçim aynı dosyayı göstermelidir. Dosyayı Media alanına yüklemeden önce Source bölümünde seçilecek bir ses görünmeyebilir. Ses formatı konusunda MP3, WAV ve OGG gibi Android tarafından desteklenen biçimler kullanılabilir, ancak dosyanın içindeki ses kodlaması ve cihaz uyumluluğu da önemlidir. Kendi kaydını kullanabilir veya kullanım izni açık, telif sorunu olmayan bir ses dosyası seçebilirsin. Bileşenin özellikleri için MIT App Inventor medya belgelerine göz atabilirsin.
Button.Click olayında Sound.Play bloğu nasıl kullanılır?
Sound.Play bloğunu kullanmak için Blocks, yani Bloklar bölümünde Button1.Click olay bloğunu oluşturmalı ve Sound1.Play komutunu bu bloğun içindeki do alanına bağlamalısın. Böylece butona dokunulduğunda App Inventor, Sound1 bileşenine sesi çalma komutu verir.
- Blocks bölümüne geç.
- Sol taraftaki bileşen listesinden Button1 seç ve when Button1.Click do olay bloğunu çalışma alanına sürükle. Türkçe anlamı, “Button1’e tıklandığında” şeklindedir.
- Listeden Sound1 bileşenini seç ve call Sound1.Play bloğunu bul. Bu blok, Sound1’e sesi çalma komutu verir.
- Sound1.Play bloğunu sürükleyerek Button1.Click bloğunun do bölümüne yerleştir.
when Button1.Click
do
call Sound1.Play
Buradaki Button1.Click bloğu, içine komut yerleştirebildiğin bir olay alanı gibi çalışır. Sound1.Play ise bu olay gerçekleştiğinde uygulanacak işlemdir. Uygulama çalışırken Button1’e her dokunduğunda Source alanında seçtiğin sesin çalması beklenir.
Üç butonlu hayvan sesleri uygulaması nasıl yapılır?
Üç butonlu hayvan sesleri uygulamasında her hayvan için ayrı bir ses dosyası, Button bileşeni ve Sound bileşeni kullanılır. Böylece kedi butonuna dokunulduğunda yalnızca kedi sesi, köpek butonuna dokunulduğunda yalnızca köpek sesi, inek butonuna dokunulduğunda yalnızca inek sesi çalar.
- Ses dosyalarını yükle: Designer bölümündeki Media alanına kedi, köpek ve inek seslerini ekle. Örnek dosya adları
kedi.mp3,kopek.mp3veinek.mp3olabilir. Dosyaları telif sorunu olmayan kaynaklardan seçebilir veya kendi ses kayıtlarını kullanabilirsin. - Görsel bileşenleri ekle: Ekrana üç Button bileşeni yerleştir ve üzerlerindeki yazıları Kedi, Köpek ve İnek olarak düzenle. App Inventor bu bileşenleri genellikle Button1, Button2 ve Button3 şeklinde adlandırır.
- Ses bileşenlerini ekle: Media bölümünden üç Sound bileşenini ekle. Bunlar ekranda görünmez, Designer bölümünün altındaki bileşenler alanında yer alır. Daha kolay ayırt etmek için bileşenleri SoundKedi, SoundKopek ve SoundInek olarak adlandırabilirsin.
- Source özelliklerini ayarla: SoundKedi bileşeninin
Sourceözelliğine kedi sesini, SoundKopek bileşenininSourceözelliğine köpek sesini, SoundInek bileşenininSourceözelliğine de inek sesini bağla. Source, Sound bileşeninin çalacağı ses dosyasını belirler. - Click olaylarını Play bloklarıyla eşleştir: Blocks bölümünde her butonun
Clickolayına doğru Sound bileşenininPlaybloğunu yerleştir. Click, butona dokunulduğunda çalışan olaydır; Play ise ilgili ses dosyasını başlatan komuttur. MIT App Inventor belgelerindeki örneklerde de Button.Click olayının içine Sound.Play komutu yerleştirilir.
when Button1.Click
call SoundKedi.Play
when Button2.Click
call SoundKopek.Play
when Button3.Click
call SoundInek.Play
Buradaki eşleştirme önemlidir: Kedi butonu, kedi Sound bileşeni ve kedi Play bloğuyla; köpek butonu, köpek Sound bileşeni ve köpek Play bloğuyla; inek butonu, inek Sound bileşeni ve inek Play bloğuyla birlikte çalışır.
Uygulamayı denemeden önce şu kontrol listesini kullanabilirsin:
- Üç ses dosyası Media alanına yüklenmiş mi?
- Üç Sound bileşeninin Source alanı doğru dosyayla doldurulmuş mu?
- Her Click olayında doğru Play bloğu bulunuyor mu?
- Buton adları veya ses bileşenlerinin isimleri karışmış mı?
Telefonda AI Companion ile ses uygulaması nasıl denenir?

Uygulamayı telefonda denemek için App Inventor içindeki Connect menüsünden AI Companion seçeneğini aç ve telefonda MIT AI2 Companion uygulamasını çalıştır. Bilgisayarda görünen QR kodu telefonla okutabilir veya ekrandaki bağlantı kodunu Companion uygulamasına yazabilirsin. Kablosuz bağlantıda bilgisayar ile telefonun aynı Wi-Fi ağına bağlı olması gerekir.
Bağlantı kurulduğunda uygulama telefonda açılır. Kedi, köpek ve inek butonlarına sırayla dokunarak her butonun doğru sesi çaldığını kontrol et. Telefonun medya sesini açmayı da unutma. Ses kısık ya da kapalıysa uygulama çalıştığı hâlde sesi duyamayabilirsin.
Bir butonun sesi yanlış çalıyorsa önce Source alanını, ardından ilgili Click olayındaki Play bloğunu kontrol et. Telefonda eski hâli görünüyorsa Designer ile Blocks bölümleri arasında geçiş yapmak bağlantının güncellenmesine yardımcı olabilir.
Sound ve Player bileşeni hangi durumda kullanılmalı?
Sound bileşeni kısa efektler ve butona dokunulduğunda bir kez çalacak sesler için daha uygundur. Player bileşeni ise daha uzun ses dosyaları, müzikler ve arka plan sesleri için değerlendirilir. Her iki bileşende de dosya seçerken MIT App Inventor belgelerinde belirtilen desteklenen ses biçimlerini kullanmalısın.
| kullanım amacı | uygun bileşen | örnek | dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Kısa ses efekti | Sound | Hayvan sesi | Kısa bir dosyayı Play bloğuyla çalabilirsin. |
| Tek seferlik buton sesi | Sound | Doğru cevap efekti veya buton tıklama sesi | Source alanının doğru dosyayı göstermesine dikkat et. |
| Uzun müzik | Player | Uygulama içi müzik | Uzun ses dosyaları için Player daha uygun bir seçimdir. |
| Arka plan sesi | Player | Oyun veya uygulama arka plan müziği | Player bileşeninin ses kontrol özelliklerini kullanım amacına göre ayarla. |
Sound bileşenindeki MinimumInterval özelliği, iki Play çağrısı arasında geçmesi gereken en kısa süreyi belirler. Ses başladıktan sonra bu süre dolmadan gelen yeni Play çağrıları yok sayılabilir. Bu nedenle aynı butona arka arkaya çok hızlı dokunulduğunda sesin her dokunuşta yeniden başlamaması normal olabilir.
Ses çalmıyorsa hangi hatalar kontrol edilmelidir?
Ses çalmadığında önce dosyanın projeye eklenip eklenmediğini, ardından Source seçimini ve Button.Click olayındaki Play bloğunu kontrol et. Bu adımlardan sonra telefonun medya sesini ve kullandığın bileşenin ses süresine uygun olup olmadığını inceleyebilirsin.
İlk sık karşılaşılan durum, ses dosyasının Media bölümüne yüklenmemesidir. Dosya burada görünmüyorsa Sound bileşeninin Source alanında seçilecek bir dosya bulunmaz. Dosyayı yükledikten sonra Sound bileşenini seç, Source alanından doğru dosya adını belirle ve değişikliği kaydet.
Dosya projede bulunduğu hâlde ses gelmiyorsa telefonun medya sesini kontrol et. Sessiz mod, düşük medya sesi, bağlı bir kulaklık ya da Bluetooth cihazı sesin telefondan duyulmamasına neden olabilir. Aynı projeyi başka bir cihazda denemeden önce uygulamayı AI Companion ile yeniden bağlamak da testin güncel proje üzerinden yapılmasına yardımcı olur.
Bir başka ihtimal, uzun bir şarkının Sound bileşeniyle çalınmaya çalışılmasıdır. MIT App Inventor belgelerinde Sound kısa ses efektleri için, Player ise daha uzun sesler ve şarkılar için uygun gösterilir. Uzun bir ses dosyası kullanıyorsan Player bileşenine geçip Source alanını aynı dosyaya bağlamayı deneyebilirsin.
- Ses dosyası Media bölümünde görünüyor mu?
- Source alanında doğru dosya seçili mi?
- Button.Click olayı doğru Sound.Play bloğuna bağlı mı?
- Telefonun medya sesi açık mı ve ses başka bir cihaza yönleniyor mu?
- Kullandığın sesin süresi için Sound yerine Player gerekip gerekmediğini kontrol ettin mi?
Sık Sorulan Sorular
App Inventor’da Sound bileşeninin Source alanı boş kalırsa ne olur?
Source alanı boş kaldığında Sound bileşeni hangi ses dosyasını çalacağını bilemez ve Play bloğu çalıştırılsa da beklenen ses duyulmaz.
Sound bileşeni ile Player bileşeni arasındaki temel fark nedir?
Sound kısa ses efektlerini çalmak için, Player ise şarkı veya daha uzun ses dosyalarını oynatmak için daha uygundur.
Telefonun sesi açık olduğu hâlde App Inventor uygulamasından ses gelmiyorsa ne kontrol edilmelidir?
Media dosyasının projede bulunduğunu, Source alanında doğru dosyanın seçildiğini, Button.Click olayının doğru Play bloğuna bağlandığını ve sesin Bluetooth ya da kulaklık gibi başka bir cihaza yönlenmediğini kontrol etmelisin.
Birden fazla butona farklı ses dosyaları nasıl atanır?
Her ses için ayrı bir Sound bileşeni ekleyebilir, bileşenlerin Source alanlarına farklı dosyalar seçebilir ve her Button.Click olayını ilgili Sound bileşeninin Play bloğuna bağlayabilirsin.
Sound bileşenindeki MinimumInterval özelliği ne işe yarar?
MinimumInterval, Play çağrıları arasında geçmesi gereken en kısa süreyi belirler. Bu süre dolmadan yapılan yeni Play çağrıları dikkate alınmaz.
Bu kontrol sırasını izlediğinde sorunun dosyada mı, bloklarda mı, telefonda mı yoksa seçilen bileşende mi olduğunu daha kolay ayırabilirsin. Böylece kendi projenin bloklarını ve bileşen ayarlarını satır satır inceleyerek gerekli düzeltmeyi yapabilirsin.