İçeriğe geç

Menü

Berk Akademi
Yorumlar Google yorumları Özel Ders Başvuru Ücretsiz ön görüşme Ana Sayfa

SQL’de Tarih Aralığı Nasıl Filtrelenir? BETWEEN ve Saat Sorunu

sql-tarih-araligi-between-saat-sorunu
Bu yazıda neler var?
  1. BETWEEN neden son günün saatli kayıtlarını kaçırır?
  2. DATE, DATETIME ve TIMESTAMP arasındaki fark nedir?
  3. Mart ayı sipariş örneğinde eksik sonuç nasıl oluşur?
  4. Tarih aralığını >= ve < ile nasıl güvenli seçersin?
  5. MySQL, PostgreSQL ve SQLite tarihleri nasıl yazılır?
  6. NOT BETWEEN ve sık yapılan hatalar nasıl ele alınır?
  7. Sık Sorulan Sorular

SQL’de tarih aralığı filtrelemek için BETWEEN kullanılabilir, ancak bu ifade iki sınırı da kapsar. Saat bilgisi taşıyan bir sütunda bitiş sınırını yalnızca '2025-03-31' yazmak, 31 Mart gününün başlangıcını, yani pratikte 00:00:00 anını ifade edebilir. Bu nedenle günün ilerleyen saatlerindeki kayıtları almak için başlangıçta >=, bitişten sonraki gün için < yaklaşımı tercih edilir.

Doğru sorguyu seçmeden önce sütunun yalnızca takvim tarihi mi, yoksa tarih ve saat mi tuttuğunu kontrol etmelisin. Aynı sınır metni, DATE sütununda beklediğin sonucu verirken DATETIME, TIMESTAMP veya SQLite’ta metin olarak saklanan bir zaman değeriyle farklı sonuç üretebilir.

BETWEEN neden son günün saatli kayıtlarını kaçırır?

BETWEEN, başlangıç ve bitiş sınırlarını kapsar; mantıksal olarak değer >= başlangıç AND değer <= bitiş koşuluna karşılık gelir. Bu nedenle aşağıdaki sorgu, Mart ayının ilk günü ile 31 Mart’ın başlangıç anı arasındaki değerleri seçer:

SELECT order_id, created_at
FROM orders
WHERE created_at BETWEEN '2025-03-01' AND '2025-03-31';

created_at saat bilgisi taşıyan bir sütunsa, '2025-03-31' sınırı 2025-03-31 00:00:00 olarak değerlendirilir. Örneğin 2025-03-31 14:20:00 tarihli bir sipariş bu üst sınırdan büyük olduğu için sonuçlara girmez. Buna karşılık sütun DATE türündeyse değerlerde saat bulunmadığından 31 Mart kaydı tarih düzeyinde karşılaştırılabilir.

Bu ayrım, hatanın BETWEEN sözdiziminden çok sütundaki değerin ayrıntı düzeyiyle ilgili olduğunu gösterir. BETWEEN sınırları kapsar, fakat saat içeren bir değeri yalnızca gün biçimindeki üst sınırla karşılaştırdığında günün tamamını otomatik olarak kapsamaz.

DATE, DATETIME ve TIMESTAMP arasındaki fark nedir?

DATE, DATETIME ve TIMESTAMP arasındaki fark nedir?

DATE yalnızca takvim tarihini, DATETIME ve TIMESTAMP ise tarih ile zaman bilgisini temsil etmek için kullanılır. Saat, dakika ve saniye değerleri karşılaştırmaya katıldığı için aynı gün içindeki iki kayıt, tarih kısmı aynı olsa bile farklı sonuçlar verebilir.

Veritabanı motorları bu değerleri aynı biçimde ele almaz. MySQL’de DATE tarih bölümünü, DATETIME tarih ve saat bölümlerini tutar; TIMESTAMP de tarih ve saat bilgisini temsil eder. PostgreSQL’de date türünün yanında zaman dilimi içermeyen timestamp ve zaman dilimi bilgisiyle karşılaştırılabilen timestamp with time zone türleri bulunur. Zaman dilimi içeren ve içermeyen timestamp değerleri karşılaştırılırken oturumun zaman dilimi ayarları sonucu etkileyebilir.

SQLite’ta özel bir tarih ve zaman veri türü yoktur. Değerler ISO 8601 biçimindeki metinler, Julian gün sayıları veya Unix zaman damgaları olarak saklanabilir. Bu nedenle karşılaştırmanın doğru çalışması için kullanılan biçimin tutarlı olması gerekir; yalnızca sütun adında “tarih” geçmesi yeterli değildir.

  • Önce şemadan sütunun türünü kontrol et.
  • Örnek değerlerde saat, saniye, kesirli saniye veya zaman dilimi bilgisi bulunup bulunmadığına bak.
  • Karşılaştırma sınırlarını sütunun gerçek değer biçimiyle uyumlu seç.
  • Saat içeren sütunlarda bir günün tamamını seçmek için bitişi sonraki günün başlangıcı olarak düşün ve bu sınırı dışarıda bırak.

Mart ayı sipariş örneğinde eksik sonuç nasıl oluşur?

BETWEEN '2025-03-01' AND '2025-03-31' sorgusu, DATETIME türündeki siparis_tarihi sütununda 31 Mart gününün yalnızca gece yarısındaki 00:00:00 anını kapsar. Bu nedenle 31 Mart öğleden sonra ve günün ilerleyen saatlerinde oluşturulan siparişler sonuç dışında kalır.

IDsiparis_tarihiAçıklama
12025-03-01 09:15:00Mart ayının ilk günü
22025-03-15 14:30:00Ay içindeki sipariş
32025-03-31 00:00:0031 Mart gece yarısı
42025-03-31 13:45:2031 Mart öğleden sonrası
52025-03-31 23:59:59.12345631 Mart gününün ilerleyen saati
62025-04-01 00:00:00Nisan ayının ilk anı
CREATE TABLE siparisler (
    id INT PRIMARY KEY,
    siparis_tarihi DATETIME(6) NOT NULL
);

INSERT INTO siparisler (id, siparis_tarihi) VALUES
(1, '2025-03-01 09:15:00'),
(2, '2025-03-15 14:30:00'),
(3, '2025-03-31 00:00:00'),
(4, '2025-03-31 13:45:20'),
(5, '2025-03-31 23:59:59.123456'),
(6, '2025-04-01 00:00:00');

SELECT id, siparis_tarihi
FROM siparisler
WHERE siparis_tarihi BETWEEN '2025-03-01' AND '2025-03-31'
ORDER BY siparis_tarihi;

Bu sorguda 1, 2 ve 3 numaralı kayıtlar seçilir. BETWEEN alt ve üst sınırı dahil ettiği için 31 Mart saat 00:00:00 kaydı gelir; daha sonraki saatler üst sınırı aşar. MySQL belgelerinde BETWEEN işleci, “büyük veya eşit” ve “küçük veya eşit” karşılaştırmalarının birleşimi olarak açıklanır. MySQL karşılaştırma işleçleri bu davranışı ayrıntılı olarak gösterir.

IDBETWEENGüvenli aralık
1SeçilirSeçilir
2SeçilirSeçilir
3SeçilirSeçilir
4SeçilmezSeçilir
5SeçilmezSeçilir
6SeçilmezSeçilmez

Tarih aralığını >= ve < ile nasıl güvenli seçersin?

Tarih aralığını >= ve < ile nasıl güvenli seçersin?

Saat içeren tarih aralıklarında başlangıcı dahil edip bitişten sonraki günü hariç tutan >= başlangıç ve < bitiş yaklaşımını kullanabilirsin. Mart ayı için doğru sorgu, 2025-03-01 değerini dahil ederken 2025-04-01 00:00:00 anını dışarıda bırakır.

SELECT id, siparis_tarihi
FROM siparisler
WHERE siparis_tarihi >= '2025-03-01'
  AND siparis_tarihi < '2025-04-01'
ORDER BY siparis_tarihi;

Bu koşul, 31 Mart günü içindeki saat, saniye ve kesirli saniye değerleri için ayrıca son saat yazmanı gerektirmez. Aynı mantık parametrelerle de kurulabilir: siparis_tarihi >= :baslangic AND siparis_tarihi < :bitis. Buradaki :bitis değeri, aralığa dahil etmek istediğin son günün bir sonraki gününün başlangıcıdır.

Bitişe 23:59:59 eklemek daha kırılgan bir yöntemdir. DATETIME(6) gibi kesirli saniye hassasiyeti taşıyan bir sütunda 23:59:59.123456 kaydı, 23:59:59 sınırından daha büyük olduğu için dışarıda kalabilir. MySQL, DATETIME değerlerinde kesirli saniyeleri destekler. MySQL kesirli saniye belgeleri bu hassasiyetin nasıl tanımlandığını açıklar.

MySQL, PostgreSQL ve SQLite tarihleri nasıl yazılır?

Tarih aralığı yazarken kullanılacak değer biçimini, sorgulanan sütunun türüyle birlikte değerlendirmek gerekir. Aşağıdaki üç sorgu, Mart 2025 içindeki kayıtları başlangıç sınırını dahil ederek ve 1 Nisan 2025 gece yarısını hariç tutarak seçer.

MySQL

SELECT *
FROM siparisler
WHERE siparis_tarihi >= '2025-03-01'
  AND siparis_tarihi < '2025-04-01';

MySQL, tarih ve zaman değerlerinde yıl-ay-gün sırasını kullanır. DATETIME veya TIMESTAMP sütunlarında saat bilgisi bulunan kayıtlar da bu aralıkta doğru biçimde karşılaştırılır. Gerekirse sınırları açıkça saat bilgisiyle de yazabilirsin: '2025-03-01 00:00:00' ve '2025-04-01 00:00:00'.

PostgreSQL

SELECT *
FROM siparisler
WHERE siparis_tarihi >= '2025-03-01'
  AND siparis_tarihi < '2025-04-01';

PostgreSQL tarih ve zaman değerlerinde ISO 8601 biçimini kabul eder. Sütun türünü açıkça belirtmek istediğinde DATE '2025-03-01' veya TIMESTAMP '2025-03-01 00:00:00' biçimlerini kullanabilirsin. Saat dilimi taşıyan timestamp sütunlarında ise sınırların hangi saat dilimini temsil ettiğini ayrıca belirlemek gerekir.

SQLite

SELECT *
FROM siparisler
WHERE siparis_tarihi >= '2025-03-01'
  AND siparis_tarihi < '2025-04-01';

SQLite’ın özel bir tarih veya zaman veri türü yoktur. Değerler metin, Julian gün numarası ya da Unix zaman damgası olarak saklanabilir. Metin kullanılıyorsa YYYY-MM-DD ve YYYY-MM-DD HH:MM:SS gibi tutarlı, sıfır dolgulu biçimler tercih edilmelidir. Farklı yazım biçimleri metin karşılaştırmasının sıralamasını bozabilir.

Gün, ay ve yıl sırasını kullanan '31/03/2025' veya '03/31/2025' gibi metinler veritabanına ve ayarlara göre farklı yorumlanabilir. Ayrıca bu biçimler yıl-ay-gün düzenindeki metinler gibi doğal ve güvenilir bir sıralama sağlamayabilir. Bu nedenle tarih filtrelerinde açık biçimli sınırlar kullanmak daha anlaşılırdır.

NOT BETWEEN ve sık yapılan hatalar nasıl ele alınır?

NOT BETWEEN, BETWEEN ile tanımlanan kapalı aralığın dışındaki değerleri seçer. Örneğin tarih NOT BETWEEN '2025-03-01' AND '2025-03-31' ifadesinde 31 Mart günü yalnızca gece yarısı sınırına kadar kapsanır; 31 Mart öğleden sonraki saatler bu aralığın dışında kalır.

Bir ayın dışındaki kayıtları seçmek için saatli sütunlarda sınırları doğrudan yazmak daha açıktır:

SELECT *
FROM siparisler
WHERE siparis_tarihi < '2025-03-01'
   OR siparis_tarihi >= '2025-04-01';

Bu koşulun mantıksal NOT ile eşdeğeri şöyledir:

SELECT *
FROM siparisler
WHERE NOT (
    siparis_tarihi >= '2025-03-01'
    AND siparis_tarihi < '2025-04-01'
);

NULL tarih değerleri bu koşullara otomatik olarak dahil edilmez. Çünkü NULL ile yapılan karşılaştırmalar doğru veya yanlış yerine bilinmeyen sonucunu üretir ve WHERE yalnızca doğru olan satırları döndürür. Boş tarihleri de seçmek istiyorsan ayrıca siparis_tarihi IS NULL koşulunu eklemelisin.

  • Bitiş tarihine 23:59:59 eklemek yerine, sonraki günün başlangıcını üst sınır yap.
  • Kesirli saniye tutan sütunlarda son saniyeyi elle yazmak yerine < yaklaşımını kullan.
  • Gün, ay ve yıl sıralı belirsiz metinleri sorgu içinde kullanma.
  • Sütuna DATE() veya benzeri bir fonksiyon uygulamak yerine sütunu doğrudan sınır değerleriyle karşılaştır.

Son maddede amaç, sorgunun aralık koşulunu doğrudan sütun üzerinde kurmaktır. MySQL, PostgreSQL ve SQLite sorgu planlayıcıları uygun koşullarda bu tür karşılaştırmaları aralık erişimi için değerlendirebilir; gerçek planı görmek için MySQL ve PostgreSQL'de EXPLAIN, SQLite'ta EXPLAIN QUERY PLAN kullanmalısın. Fonksiyon tabanlı indeksler veya ifadeler bu davranışı değiştirebilir.

  1. Sütunun türünü veya SQLite kullanıyorsan değerlerin saklanma biçimini kontrol et.
  2. 1 Mart gece yarısı, 31 Mart öğleden sonrası, 31 Mart gün sonu ve 1 Nisan gece yarısı gibi sınır değerleriyle küçük bir test kümesi oluştur.
  3. Aynı kayıtları önce BETWEEN, sonra >= ve < koşullarıyla karşılaştır.
  4. NULL değerleri ayrı bir sorguyla kontrol et.
  5. Son olarak sorgu planını inceleyerek doğrudan sütun karşılaştırmasının beklediğin erişim yolunu kullanıp kullanmadığını değerlendir.

Sık Sorulan Sorular

BETWEEN başlangıç ve bitiş tarihlerini kapsar mı?

BETWEEN başlangıç ve bitiş sınırlarını kapsar; mantıksal olarak değer >= başlangıç AND değer <= bitiş biçiminde çalışır.

BETWEEN kullanırken 31 Mart öğleden sonraki kayıtlar neden gelmez?

31 Mart öğleden sonraki kayıtlar, bitiş değeri '2025-03-31' olduğunda gece yarısından sonraki saatleri aşar ve kapalı aralığın dışında kalır.

Tarih aralığı sorgularında >= ve < yaklaşımı neden tercih edilir?

>= başlangıç AND < sonraki sınır yaklaşımı, bitiş gününün saatlerini ve kesirli saniyelerini ayrıca hesaplamadan tüm aralığı ifade eder.

SQLite’ta tarihlerin yazılış biçimi karşılaştırma sonucunu neden etkiler?

SQLite tarih değerlerini metin olarak saklayabildiği için karşılaştırma, kullanılan metinlerin aynı ve sıralanabilir biçimde yazılmasına bağlıdır.

NOT BETWEEN bir ayın dışındaki kayıtları seçmek için nasıl yazılır?

Bir ayın dışındaki kayıtlar için siparis_tarihi < '2025-03-01' OR siparis_tarihi >= '2025-04-01' koşulu kullanılabilir.

Doğru tarih aralığı sorgusu için sütun türünü, sınırların kapsama biçimini ve saat bilgisini birlikte kontrol etmen yeterli bir başlangıç sağlar.

Bu içerik aradığın cevabı verdi mi?
Yanıtın, hangi yazıları geliştirmemiz gerektiğini anlamamıza yardımcı olur.
Bu içeriğin üretilmesinde yapay zeka araçlarından destek alınmıştır.

Bu konudan sonra ne okuyabilirsin?

Tüm yazılar

İlgili Eğitimler

Berk Keskin, yazılım geliştirici ve eğitmen
Yazar

Berk Keskin Kimdir?

Yazılıma 12 yaşında başladı; İzmir Ekonomi Üniversitesi'ni bölüm birincisi ve yüksek şeref öğrencisi olarak tamamladı. Bugün yalnızca eğitim vermekle kalmıyor, sektörde aktif olarak yazılım projeleri geliştiriyor ve gerçek dünya deneyimini birebir derslerine taşıyor. Ezberden uzak, mühendislik zihniyetini merkeze alan sürdürülebilir öğrenme sistemleri tasarlayarak sorgulayan, üreten ve problem çözebilen yeni nesil yazılımcılar yetiştiriyor.

Sektörel Deneyim & Projeler

  • Ticarify Entegrasyon Yazılım logosu CEO Ticarify Entegrasyon YazılımPazaryerleri ve e-ticaret sitelerine otomatik e-fatura kesimi, sipariş ve kargo takibi hizmetleri sunan e-Dönüşüm platformunun API mimarisini ve yazılım ekibini yönetmektedir.
  • Benim Düğünüm logosu CEO Benim DüğünümDijital etkinlik ve anı paylaşım platformu.
  • Siberdizayn logosu Yazılım Ekibi Lideri SiberdizaynYüksek anlık oyuncu trafiğine sahip oyun kontrol panelleri ve sunucu altyapıları geliştiren yazılım ekibine liderlik etmektedir.
  • MEDYOGRAFYA 360° Dijital Çözümler logosu Dijital Strateji Lideri MEDYOGRAFYA 360° Dijital ÇözümlerŞirketlerin dijital çözümlerde uzun vadede nasıl ilerleyeceğini planlamasına ve dijital dönüşüm süreçlerini yönetmesine destek olmaktadır.
  • İzmir Ekonomi Üniversitesi logosu Danışma Kurulu Üyesi İzmir Ekonomi ÜniversitesiMezun olduğu üniversitesinde, Bilgisayar Programcılığı bölümünün akademik müfredatını güncel sektör ihtiyaçlarına göre şekillendirmek adına Danışma Kurulu'nda görev almaktadır.
WhatsApp Hemen Ara